საგადასახადო დავები საქართველოში

საგადასახადო დავა საქართველოში იწყება მაშინ, როცა შემოსავლების სამსახური გამოსცემს გადაწყვეტილებას, რომელსაც არ ეთანხმებით, მაგალითად საგადასახადო შემოწმების შემდეგ შედგენილ აქტს. გადაწყვეტილება შეიძლება გასაჩივრდეს, ჯერ ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულ დავების განხილვის საბჭოში, შემდეგ კი სასამართლოში. თითოეულ ეტაპს კანონით დადგენილი ვადა აქვს, ხოლო საჩივარი სადავო პერიოდების დოკუმენტაციის საფუძველზე მზადდება.

რა არის საგადასახადო დავა და როდის წარმოიშობა

დავა მოჰყვება შემოსავლების სამსახურის ოფიციალურ გადაწყვეტილებას, რომელსაც არ ეთანხმებით. გასვლითი შემოწმება სრულდება შემოწმების აქტით, წერილობითი დოკუმენტით, რომელშიც ასახულია, რა დაადგინეს აუდიტორებმა. შემოწმების აქტი, რომელშიც ასახულ კორექტირებას არ ეთანხმებით, საბოლოო არ არის და მისი გასაჩივრება კანონით დადგენილი დავის პროცედურით შეიძლება.

ორი სიტუაცია გასაჩივრების გარეშე გვარდება. კამერალური შემოწმება მიმოწერით ტარდება და ბევრი მათგანი ამაზე შორს არ მიდის, რადგან საკითხს დოკუმენტები ხსნის ან გადასახადის გადამხდელი შეცდომას ასწორებს და სხვაობას იხდის. გადახდა, რომელიც rs.ge-ზე მიღებულად არ ჩანს, როგორც წესი, მონაცემების შეუსაბამობის პრობლემაა, როცა ბანკში შეყვანილი გადამხდელის სახელი ან საიდენტიფიკაციო ნომერი განსხვავდება იმისგან, რაც შემოსავლების სამსახურს აქვს.

შემოწმება თავისთავად არ აუქმებს მცირე ბიზნესის სტატუსს. სტატუსზე გავლენას ახდენს ის, რასაც შემოწმება ადგენს, ძირითადად აკრძალული საქმიანობიდან მიღებული შემოსავალი ან ₾500,000-ზე მეტი ბრუნვა ორი წელი ზედიზედ. სტატუსის გაუქმების შემდეგ გასაჩივრება იმ კალენდარული წლისთვის 1%-იან განაკვეთს არ აბრუნებს და სტატუსის მისაღებად ხელახლა უნდა მიმართოთ.

როგორ გავასაჩივროთ დარიცხული გადასახადი საქართველოში: ეტაპები და ვადები

შემოსავლების სამსახურის გადაწყვეტილების გასაჩივრებას ორი ეტაპი აქვს, დადგენილი თანმიმდევრობით:

1. ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭო. საჩივარი ჯერ აქ შედის.
2. სასამართლო. დავა, რომელიც საბჭოში ადმინისტრაციული წესით არ გადაწყდა, შეიძლება სასამართლოში გაგრძელდეს.

თითოეულ ეტაპს კანონით დადგენილი საკუთარი ფიქსირებული ვადა აქვს, რომელიც აითვლება იმ თარიღიდან, როცა წინა გადაწყვეტილება ჩაგბარდათ. შემოწმების აქტის ჩაბარების თარიღიდან აითვლება საბჭოსთვის დადგენილი ვადა, ხოლო საბჭოს გადაწყვეტილების ჩაბარების თარიღიდან აითვლება სასამართლოსთვის დადგენილი ვადა.

ჩაინიშნეთ, რა თარიღში ჩაგბარდათ თითოეული გადაწყვეტილება, და გადაწყვეტილება იმავე დღეს გადაეცით თქვენს წარმომადგენელს. გასაჩივრება ფორმალური პროცედურაა და საჩივარი ვადის ამოწურვამდე უნდა მომზადდეს გადაწყვეტილებისა და თქვენი დოკუმენტაციის საფუძველზე.

საგადასახადო საჩივრისთვის საჭირო დოკუმენტაცია და მტკიცებულებები

შემოსავლების სამსახურის დასკვნები მოწმდება თითოეული ტრანზაქციის მომენტში შედგენილი დოკუმენტების მიხედვით. ბიზნესი, რომელიც მოთხოვნის მიღების შემდეგ ხელშეკრულებას ან ვალუტის გადაანგარიშებას მეხსიერებით აღადგენს, ბევრად უფრო სუსტ პოზიციაშია, ვიდრე ის, რომელიც იმ დროს შედგენილ დოკუმენტებს წარადგენს.

საფუძველია საგადასახადო კოდექსის 72-ე მუხლით გათვალისწინებული პირველადი საგადასახადო დოკუმენტი, კატეგორია, რომელშიც ჩვეულებრივი ინვოისები და ქვითრები შედის. თითოეული მათგანი დათარიღებულია, მასში ორივე მხარეა იდენტიფიცირებული, აღწერილია, რა იქნა მიწოდებული, და მითითებულია მისი ღირებულება. თითოეულ მხარეს იდენტური ეგზემპლარი აქვს, ხოლო დოკუმენტი უნდა ინახებოდეს სულ მცირე სამი წლის განმავლობაში იმ კალენდარული წლის დასრულებიდან, რომელსაც ის მიეკუთვნება.

ინვოისებთან ერთად საჭიროა შემდეგი დოკუმენტებიც:

• ხელშეკრულება ან მომსახურების პირობები თითოეულ მნიშვნელოვან ინვოისზე
• საბანკო ჩანაწერები, რომლებიც თითოეული ჩარიცხვის თარიღსა და ვალუტას აჩვენებს
• მგზავრობის დამადასტურებელი დოკუმენტები, იჯარის ხელშეკრულება და კომუნალური გადასახადების ქვითრები, თუ თქვენი პოზიცია დამოკიდებულია იმაზე, სად შესრულდა სამუშაო
• თქვენი რეგისტრირებული საქმიანობის კოდი და სარეგისტრაციო დოკუმენტები, იმასთან შესადარებლად, რაზეც ინვოისებს გასცემთ
• ანგარიშგების კატეგორიას მიკუთვნებული კომპანიის შემთხვევაში მისი SARAS-ის ფინანსური ანგარიშგება და ამ ანგარიშგების სამუშაო დოკუმენტები

შემოსავლების სამსახური ყოველთვიურ დეკლარაციებს ადარებს დღგ-ის მონაცემებს, საბანკო და საგადახდო მონაცემებს, თქვენი კლიენტებისა და მომწოდებლების დეკლარაციებს და თქვენივე დეკლარირების ისტორიას. კლიენტი ან მომწოდებელი, რომელმაც ტრანზაქცია თქვენგან განსხვავებულად ასახა, ერთ-ერთი შეუსაბამობაა, რომელსაც ეს შედარება ავლენს.

საქართველოში გადასახადის დარიცხვის ხანდაზმულობის ჩვეულებრივი ვადა სამი წელია, ამიტომ შემოწმება შეიძლება უკვე წარდგენილ დეკლარაციებს სამი წლით უკან მისწვდეს. თუ შემოსავლების სამსახურს რომელიმე დეკლარაციასთან დაკავშირებით უკვე გაუჩნდა კითხვა, იმ წლის დოკუმენტები ფაქტობრივად საკითხის მოგვარებამდე უნდა შეინახოთ, სამწლიანი მინიმალური ვადის გასვლის შემდეგაც. ამასთან, თავადაც აწარმოეთ ჩანაწერი იმის შესახებ, რა წარადგინეთ და რა გადაიხადეთ ყოველ თვე, რადგან rs.ge-დან მოწესრიგებული ყოველთვიური ისტორიის ექსპორტი ყოველთვის ადვილი არ არის.

ვის შეუძლია თქვენი წარმომადგენლობა საგადასახადო შემოწმებასა და საგადასახადო დავაში

შემოწმების მთელი პერიოდის განმავლობაში შეიძლება წარმოგადგინოთ ბუღალტერმა, საგადასახადო კონსულტანტმა ან იურისტმა. კამერალური შემოწმებისას წარმომადგენელი მიმოწერას პასუხობს, გასვლითი შემოწმებისას კი შეუძლია დასაწყისიდან ბოლომდე დაესწროს.

წარმომადგენელი სამ რამეს აკეთებს:

• შემოსავლების სამსახურის კითხვებს პასუხობს როგორც საგადასახადო კოდექსის პროცედურის, ისე თქვენი ბუღალტრული აღრიცხვის ცოდნით
• დოკუმენტების მოთხოვნებს სრულად და დროულად პასუხობს, რადგან ნაწილობრივი ან დაგვიანებული პასუხი თავის არიდებად აღიქმება
• ამოწმებს, დაიცვა თუ არა შემოწმებამ დადგენილი პროცედურა

გასვლითი შემოწმებისთვის ეს პროცედურა ასეთია:

• წერილობითი ან ელექტრონული შეტყობინება შემოწმების დაწყებამდე სულ მცირე 10 სამუშაო დღით ადრე
• დაწყება შეტყობინების ჩაბარებიდან 30 დღის განმავლობაში
• ხანგრძლივობა დაახლოებით სამი თვე, რომელიც შემოსავლების სამსახურის უფროსის თანხმობით შეიძლება კიდევ ორი თვით გაგრძელდეს
• შედეგების გაფორმება შემოწმების წერილობითი აქტით

კლიენტებს წარმოვადგენთ კამერალური და გასვლითი შემოწმებების დროს და შემოსავლების სამსახურთან მიმოწერას მათი სახელით ვაწარმოებთ. რაც შეეხება შემდგომ გასაჩივრებას, უფასო კონსულტაციაზე გეუბნებით, ვინ წარმოგადგენთ თითოეულ ეტაპზე. ყოველთვიური ბუღალტერიის პაკეტის კლიენტებისთვის შემოსავლების სამსახურის შეტყობინებებსა და მოთხოვნებს პაკეტის ფარგლებში ვამუშავებთ.

დეკლარაციის შესწორება და დარიცხული გადასახადის გასაჩივრება: განსხვავება

შესწორება და გასაჩივრება ცალ-ცალკე პროცედურებია.

კითხვა	დეკლარაციის შესწორება	დარიცხული გადასახადის გასაჩივრება
ვინ იწყებს	თქვენ, მას შემდეგ, რაც თქვენ მიერ წარდგენილ დეკლარაციაში შეცდომას აღმოაჩენთ	თქვენ, მას შემდეგ, რაც შემოსავლების სამსახურის გადაწყვეტილება ჩაგბარდებათ
რას ეხება	არასწორ ციფრს ან საანგარიშო თვეს თქვენსავე დეკლარაციაში	შემოსავლების სამსახურის გადაწყვეტილებას, რომელსაც არ ეთანხმებით, მაგალითად შემოწმების აქტს
სად შედის	შემოსავლების სამსახურში	დავების განხილვის საბჭოში, შემდეგ სასამართლოში
ვადა	შეცდომის აღმოჩენისთანავე	თითოეული ეტაპისთვის კანონით დადგენილ ვადაში

უკვე წარდგენილი დეკლარაციის შესწორება შესაძლებელია და უმჯობესია, შეცდომა თავად შეასწოროთ, სანამ მას შემოსავლების სამსახური აღმოაჩენს. ადრეული შესწორება, როგორც წესი, გვიანდელთან შედარებით ნაკლებ საურავსა და უფრო მცირე ჯარიმას ნიშნავს. ტიპური შეცდომებია შემოსავლის არასწორ თვეში ასახვა, უცხოური ვალუტის არასწორი დღის კურსით გადაანგარიშება და დეკლარაციის წარდგენა გადასახადის გადახდის გარეშე.

თვეები, რომლებზეც დეკლარაცია არასოდეს წარდგენილა, მესამე შემთხვევაა. ამ თვეების დეკლარაციებს სათითაოდ წარვადგენთ ბუღალტრული აღრიცხვის აღდგენის ფარგლებში, თითო გამოტოვებულ თვეზე ₾270-ად.

საურავი და ჯარიმები გადაუხდელ გადასახადზე და შპს-ის ლიკვიდაციის შეფერხება

დაგვიანებით წარდგენილ დეკლარაციასა და არასრულად გადახდილ გადასახადზე საგადასახადო კოდექსით დადგენილი ჯარიმების ზოგადი წესები ვრცელდება:

• გადაუხდელ გადასახადს საურავი ერიცხება გადახდის ვადის გასვლის შემდეგ ყოველ დღეზე, დავალიანების დაფარვამდე.
• თუ დეკლარაციაში კუთვნილზე ნაკლები გადასახადია ასახული, დანაკლისს ცალკე ჯარიმა ემატება.
• დაგვიანებული დეკლარირებაც და დაგვიანებული გადახდაც ცალ-ცალკე ჯარიმდება, საშეღავათო პერიოდი კი არ არსებობს.

სამივე ავტომატურად მოქმედებს, ამიტომ თანხა იზრდება, სანამ დავალიანება არ დაიფარება ან დეკლარაცია არ შესწორდება.

შპს რეესტრიდან ვერ ამოიშლება, სანამ მისი საგადასახადო მდგომარეობა მოუგვარებელია. რეესტრი ლიკვიდაციას არ ასრულებს, სანამ შემოსავლების სამსახური არ დაადასტურებს, რომ შეუსრულებელი ვალდებულება არ რჩება. წარუდგენელი დეკლარაციები, დღგ-ის მოუგვარებელი მდგომარეობა და შეუსაბამობა, რომელზეც შემოსავლების სამსახურმა უკვე მიუთითა, თითოეული აფერხებს ლიკვიდაციას. თუ პარალელურად საგადასახადო შემოწმება მიმდინარეობს, ლიკვიდაციის დასრულების კანონით დადგენილი ვადა გადაიწევს და იწურება ერთი თვის შემდეგ იმ დღიდან, როცა რეესტრს შემოწმების დასრულება ეცნობება.

წინასწარი საგადასახადო გადაწყვეტილება საქართველოში: სავალდებულო ძალის მქონე პასუხი, საფასური და პასუხის 90-დღიანი ვადა

წინასწარი საგადასახადო გადაწყვეტილებით, რომელსაც საგადასახადო კოდექსის 47-ე მუხლი ითვალისწინებს, შემოსავლების სამსახური ოფიციალურ პოზიციას აფიქსირებს იმის შესახებ, როგორ დაიბეგრება კონკრეტული ტრანზაქცია, სანამ ეს ტრანზაქცია განხორციელდება. წინასწარი გადაწყვეტილება წერილობითია და შემოსავლების სამსახურისთვის სავალდებულოა, ამიტომ ამ პოზიციის დაცვა მოგვიანებით, შემოწმებისას, საჭირო აღარ არის.

ეს ოფიციალური განაცხადია, რომელზეც საფასურია დაწესებული. პასუხის კანონით დადგენილი ვადა 90 დღეა, ხოლო რთულ მოთხოვნას პრაქტიკაში შეიძლება გაცილებით მეტი დრო დასჭირდეს.

წინასწარი გადაწყვეტილება შეეფერება მნიშვნელოვან ნაბიჯს, რომლის დაბეგვრის წესი გაურკვეველია, მაგალითად რესტრუქტურიზაციას, ტრანსსასაზღვრო გარიგებას ან უჩვეულო სტრუქტურის მქონე უძრავი ქონების ტრანზაქციას. ჩვეულებრივი კითხვებისთვის, რომლებსაც სტანდარტული დეკლარირება ისედაც პასუხობს, ხარჯი და ლოდინის დრო იშვიათად არის გამართლებული. წინასწარი გადაწყვეტილების განაცხადს ვამზადებთ იმ კლიენტებისთვის, რომლებსაც პასუხი ტრანზაქციის განხორციელებამდე სჭირდებათ.

საგადასახადო დავების სერვისის ფასები

დავაზე მუშაობის ფასს გისახელებთ უფასო 30-წუთიანი პირველი კონსულტაციის შემდეგ. გასაჩივრების ფიქსირებულ ფასს არ ვაქვეყნებთ და ფასს მას შემდეგ გისახელებთ, რაც გადაწყვეტილებას წავიკითხავთ.

სამუშაო	ფასი	რას მოიცავს
პირველი კონსულტაცია	უფასო	30 წუთი, გადაწყვეტილების წასაკითხად და სამუშაოს მოცულობის განსასაზღვრად
საგადასახადო კონსულტაცია	საათში ₾250 პლუს დღგ	პასუხები კონკრეტულ კითხვებზე, რასაც წერილობითი შეჯამება მოჰყვება
დავაზე მუშაობა	ფასს გისახელებთ კონსულტაციის შემდეგ	გადაწყვეტილებისა და დოკუმენტაციის შესწავლა, მიმოწერა შემოსავლების სამსახურთან და კონსულტაციაზე შეთანხმებული გასაჩივრების სამუშაო

გადასახადს, საურავსა და ჯარიმებს თქვენ უხდით შემოსავლების სამსახურს და ისინი ჩვენს საფასურში არ შედის.

საგადასახადო კონსულტაცია Lite და Business ბუღალტერიის პაკეტებში არ შედის და ცალკე იხდება. Premium პაკეტი მოიცავს თვეში 30 წუთ კონსულტაციას უფროს საგადასახადო კონსულტანტთან ვიდეოზარით. ყველა პაკეტში ჩვენ მიერ დაშვებულ დეკლარირების შეცდომაზე პასუხისმგებლობა ჩვენ გვეკისრება, თუმცა ეს არ ვრცელდება ჯარიმებზე, რომლებიც იმ დოკუმენტებმა გამოიწვია, რომლებიც ჩვენთვის არასოდეს გამოგიგზავნიათ.