ბუღალტერია ვირტუალური ზონისა და IT კომპანიებისთვის საქართველოში

ვირტუალური ზონის სტატუსი ქართული შპს-ის მოგების გადასახადს 0%-მდე ამცირებს იმ პროგრამულ უზრუნველყოფაზე, რომელიც მან შექმნა და საზღვარგარეთ გაყიდა. საქართველოში მყოფი კლიენტებისგან მიღებული შემოსავალი, ხელფასები, დივიდენდები, შეღავათის მიღმა დარჩენილი დღგ და ყოველთვიური დეკლარაცია უცვლელი რჩება. საერთაშორისო კომპანიის სტატუსი ცალკე რეჟიმია, საკუთარი განაკვეთებითა და პირობებით.

ვირტუალური ზონის სტატუსი საქართველოში: საგადასახადო განაკვეთები და რას მოიცავს

ვირტუალური ზონის სტატუსი ენიჭება საქართველოს იურიდიულ პირს, პრაქტიკაში შპს-ს, „საინფორმაციო ტექნოლოგიური ზონების შესახებ“ საქართველოს კანონის საფუძველზე. კანონი საინფორმაციო ტექნოლოგიებს განმარტავს, როგორც კომპიუტერული საინფორმაციო სისტემების შესწავლას, მხარდაჭერას, განვითარებას, დიზაინს, წარმოებასა და დანერგვას, რომლის შედეგადაც მიიღება პროგრამული პროდუქტი. იგი არ ადგენს საქმიანობის ისტორიის, თანამშრომელთა რაოდენობის ან შემოსავლის მინიმუმს, და სტატუსი ვადით შეზღუდული არ არის.

სტატუსით გათავისუფლებულია სამი რამ:

• მოგების გადასახადი იმ მოგებაზე, რომელიც მიღებულია კომპანიის მიერ შექმნილი და საქართველოს ფარგლებს გარეთ მყოფი კლიენტებისთვის მიწოდებული IT პროდუქტებიდან
• დღგ იმავე ექსპორტზე
• საექსპორტო გადასახდელი IT საქონელზე, რომელიც საქართველოს საბაჟო ტერიტორიას ტოვებს

მოგების გადასახადის სტანდარტული განაკვეთი 15%-ია და გადასახადი მხოლოდ მოგების განაწილებისას დაირიცხება. შეღავათს დაქვემდებარებულ საექსპორტო მოგებაზე სტატუსი ამ განაკვეთს 0%-მდე ამცირებს, განაწილდება მოგება თუ არა.

ყველაფერი დანარჩენი სტანდარტული წესებით იბეგრება:

• საქართველოში მყოფი კლიენტებისგან მიღებული შემოსავალი, რომელიც იბეგრება ისევე, როგორც ნებისმიერი სხვა ადგილობრივი შემოსავალი
• შემოსავალი წმინდა მხარდაჭერის ან ჰელპდესკის სამუშაოდან, გადაყიდული ლიცენზიებიდან და ტექნოლოგიების შესახებ კონსულტირებიდან, რომელთაგან არც ერთი პროგრამულ პროდუქტს არ ქმნის
• დივიდენდები, რომლებზეც ჩვეულებრივი 5% კავდება წყაროსთან
• ხელფასები, რომლებიც სტანდარტული 20%-ით იბეგრება, რასაც ვირტუალური ზონის სტატუსი არ ცვლის

კომპანია, რომელიც პროდუქციის ნახევარს საქართველოში ყიდის, ნახევარს კი საზღვარგარეთ, ექსპორტირებულ ნახევარზე 0%-ს იხდის, ადგილობრივ ნახევარზე კი იმას, რასაც ჩვეულებრივი შპს იხდის: 15%-ს მოგების განაწილებისას.

საზღვარგარეთ მყოფი კლიენტებისგან მიღებული სააბონენტო შემოსავალი შეღავათს ექვემდებარება, თუ პროდუქტი ქართულმა კომპანიამ შექმნა და თავად უწევს მხარდაჭერას. სხვაგან შექმნილი პლატფორმის გადაყიდვის ან მხარდაჭერის პერიოდული საფასური შეღავათს არ ექვემდებარება, როგორც არ უნდა იყოს იგი ინვოისში აღწერილი.

საერთაშორისო კომპანიის სტატუსი: საგადასახადო განაკვეთები და მოთხოვნები

საერთაშორისო კომპანიის სტატუსი განსაზღვრულია მთავრობის ცალკე დადგენილებით, ხოლო მისი საგადასახადო რეჟიმი მოცემულია საგადასახადო კოდექსის 23-ე მუხლში. იგი ადგენს 5% მოგების გადასახადს განაწილებისას, 5% გადასახადს თანამშრომელთა ხელფასებზე, 0%-ს დივიდენდებზე და 0% ქონების გადასახადს ნებადართული საქმიანობისთვის გამოყენებულ ქონებაზე, მიწის გარდა. კომპანიას აქვს ან ერთი სტატუსი, ან მეორე, ორივე ერთად არა.

პირობები უფრო მკაცრია, ვიდრე ვირტუალური ზონის შემთხვევაში:

• ნებადართულ საქმიანობაში სულ მცირე ორი წლის დოკუმენტურად დადასტურებული გამოცდილება, რომელიც აქვს თავად კომპანიას, არარეზიდენტ საწარმოს, რომელსაც იგი წარმოადგენს, ან პარტნიორ საწარმოებს, რომლებიც მისი წილების 50%-ზე მეტს ფლობენ
• ძირითადი შემოსავლის მომტანი საქმიანობა, რომელიც საქართველოში ხორციელდება, შესაბამისი კვალიფიციური პერსონალითა და საოპერაციო ხარჯებით
• ნებადართული საქმიანობების დადგენილი ჩამონათვალი, რომელშიც შედის პროგრამული უზრუნველყოფის გამოცემა, კომპიუტერული პროგრამირება და მასთან დაკავშირებული კონსულტირება, ვებგვერდების შემუშავება და ჰოსტინგი, აგრეთვე პროგრამული უზრუნველყოფის დისტანციური მხარდაჭერა
• წლიური შემოსავლის არაუმეტეს 2%-ისა ამ ჩამონათვალის მიღმა არსებული საქმიანობიდან

სტატუსს ხშირად აღწერენ, როგორც მხოლოდ ექსპორტზე გათვლილს, თუმცა დადგენილება ამას ასეთი სიტყვებით არ ამბობს. მისი 2%-იანი ზღვარი ამოწმებს საქმიანობის სახეს და არა კლიენტის ადგილმდებარეობას, ამიტომ, სანამ რომელიმე განმარტებას დაეყრდნობით, თქვენი კლიენტების შემადგენლობა შემოსავლების სამსახურთან დააზუსტეთ.

ვირტუალური ზონა, საერთაშორისო კომპანიის სტატუსი და თავისუფალი ინდუსტრიული ზონა: შედარება

რეჟიმი	მოგების გადასახადი	გადასახადი ხელფასზე	რა საქმიანობაზე ვრცელდება	საქმიანობის მინიმალური ისტორია
ჩვეულებრივი შპს	15% განაწილებისას	20%	ნებისმიერი კანონიერი საქმიანობა	არ არის
ვირტუალური ზონა	0% შეღავათს დაქვემდებარებულ საექსპორტო შემოსავალზე	20%	კომპანიის მიერ შექმნილი პროგრამული უზრუნველყოფა, გაყიდული საქართველოს ფარგლებს გარეთ	არ არის
საერთაშორისო კომპანიის სტატუსი	5% განაწილებისას	5%	ჩამონათვალში შესული IT და საზღვაო მომსახურება	2 წელი
თავისუფალი ინდუსტრიული ზონა	0% ზონაში განხორციელებულ საქმიანობაზე	20%	წარმოება, გადამუშავება და საქონელთან დაკავშირებული ოპერაციები ზონის შიგნით	მითითებული არ არის

ახალი კომპანია, რომელსაც ჯგუფის ისტორია არ აქვს, მხოლოდ ვირტუალური ზონის მოთხოვნებს აკმაყოფილებს, რადგან საერთაშორისო კომპანიის სტატუსს ორი წელი სჭირდება. უკვე ჩამოყალიბებული კომპანიისთვის, რომელსაც რეალური სახელფასო ფონდი აქვს და მოგებას ანაწილებს, საერთაშორისო კომპანიის სტატუსი ხშირად უფრო მომგებიანია. თავისუფალი ინდუსტრიული ზონა ათავისუფლებს მხოლოდ იმ საქმიანობას, რომელიც ფიზიკურად ზონის შიგნით ხორციელდება, ამიტომ პროგრამული უზრუნველყოფის კომპანიას ის არ შეეფერება.

არც ერთი სტატუსი არ არის ხელმისაწვდომი ინდივიდუალური მეწარმისთვის, რომლის შეღავათიანი რეჟიმია მცირე ბიზნესის სტატუსი, ბრუნვის 1%-ით წელიწადში ₾500,000-მდე.

ყოველთვიური დეკლარაციები ვირტუალური ზონისა და IT კომპანიებისთვის

ყველა ქართული შპს შემოსავლების სამსახურს დეკლარაციას ყოველთვიურად წარუდგენს, მათ შორის ვირტუალური ზონის, საერთაშორისო კომპანიის სტატუსის მქონე და თავისუფალი ინდუსტრიული ზონის კომპანიები. ყოველთვიური დეკლარაცია წარდგენილი უნდა იყოს არაუგვიანეს მომდევნო თვის 15 რიცხვისა, ანუ იანვარი დეკლარირდება არაუგვიანეს 15 თებერვლისა, და დეკლარაცია საჭიროა იმ თვეშიც, როცა შემოსავალი არ ყოფილა.

რა შედის დეკლარაციაში, თვეზეა დამოკიდებული:

• მოგების გადასახადის დეკლარაცია, ყოველთვიურად. თუ მოგება არ განაწილებულა, მასში გადასახდელი თანხა არ ჩანს, ხოლო ვირტუალური ზონის კომპანია მასში გათავისუფლებულ საექსპორტო შემოსავალს სხვა შემოსავლისგან მიჯნავს.
• დივიდენდზე წყაროსთან დაკავებული 5%, რომელიც დივიდენდის გაცემისას იმავე ყოველთვიური ციკლით გადაიხდება. საერთაშორისო კომპანიის სტატუსის პირობებში დივიდენდები წყაროსთან არ იბეგრება.
• სახელფასო და საპენსიო დეკლარაციები, მას შემდეგ, რაც კომპანიას თანამშრომლები ეყოლება.
• დღგ-ის დეკლარაცია, მას შემდეგ, რაც კომპანია დღგ-ის გადამხდელად დარეგისტრირდება.
• უკუდაბეგვრის დღგ საზღვარგარეთიდან შეძენილ მომსახურებაზე, რეგისტრირებულია კომპანია თუ არა.

წლიური ფინანსური ანგარიშგება ყოველთვიური ციკლის პარალელურად გრძელდება, ხოლო კომპანიები, რომლებიც ანგარიშგების ოთხი კატეგორიიდან ერთ-ერთს მიეკუთვნებიან, ანგარიშგებას SARAS-ს არაუგვიანეს 1 ოქტომბრისა წარუდგენენ.

ბუღალტრული აღრიცხვის მოთხოვნები ვირტუალური ზონისა და IT კომპანიებისთვის

ვირტუალური ზონის კომპანიის აღრიცხვამ ყოველთვიურად უნდა აჩვენოს, რომელი შემოსავალია გათავისუფლებული და რომელი არა, რადგან საგადასახადო შემოწმება სწორედ ამ გამიჯვნას ამოწმებს. კომპანიის მიერ შექმნილი და ექსპორტირებული IT პროდუქტები ერთ ჯგუფში აღირიცხება. საქართველოში მყოფი კლიენტებისგან, აგრეთვე კონსულტირებიდან, მხარდაჭერიდან ან IT-თან დაუკავშირებელი სხვა სამუშაოდან მიღებული შემოსავალი მეორე ჯგუფში აღირიცხება.

„საინფორმაციო ტექნოლოგიური ზონების შესახებ“ კანონის მე-6 მუხლი რეჟიმს საქართველოს ტერიტორიაზე IT წარმოებას უკავშირებს, და შემოსავლების სამსახური ამ დებულების სიტყვასიტყვით განმარტებისკენ გადაიხარა. კომპანიას, რომელიც ვერ აჩვენებს, რომ შემუშავება აქ მოხდა, შეიძლება მოსთხოვონ წარსული დეკლარაციების 15%-იანი განაკვეთით დაზუსტება, ჯარიმებითა და საურავით. შეინახეთ შემდეგი მტკიცებულებები, რომელთა დიდი ნაწილი ბუღალტრულ ჩანაწერებში აისახება:

• დეველოპერები, რომლებიც საქართველოში იმყოფებიან, როგორც დასაქმებულები ან აქ მომუშავე კონტრაქტორები
• კლიენტებთან დადებული ხელშეკრულებები და ინვოისები, რომლებიც კომპანიის საკუთარ პროდუქტს უკავშირდება
• რეპოზიტორიები, დოკუმენტაცია და პროდუქტის ისტორია, რომლებიც აჩვენებს, რომ პროგრამული უზრუნველყოფა კომპანიამ შექმნა
• რეალური ოფისისა და გუნდის საოპერაციო ხარჯები და არა მხოლოდ რეგისტრირებული მისამართი

საერთაშორისო კომპანიის სტატუსის პირობებში ნებადართული ჩამონათვალის მიღმა მიღებული შემოსავალი ყოველთვიურად დარდება 2%-იან ზღვარს, რადგან ზღვარს ზემოთ არსებული ნაწილი ჩვეულებრივი წესით დაბეგვრის რისკის ქვეშაა, ხოლო განმეორებითი დარღვევები სტატუსის გაუქმების საფუძველია. გაუქმება მხოლოდ მომავალზე ვრცელდება და უკვე დეკლარირებული წლები ავტომატურად არ გადაიანგარიშება.

დღგ და უკუდაბეგვრის დღგ IT კომპანიებისთვის

ვირტუალური ზონის სტატუსი დღგ-ისგან მხოლოდ შეღავათს დაქვემდებარებულ საექსპორტო შემოსავალს ათავისუფლებს. დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაცია სავალდებულო ხდება მას შემდეგ, რაც იმ საქმიანობიდან მიღებული ბრუნვა, რომელიც გათავისუფლებული არ არის, ნებისმიერი უწყვეტი 12 თვის განმავლობაში ₾100,000-ს გადააჭარბებს, ხოლო განცხადების წარდგენის ვადა ზღვრის გადაჭარბებიდან 2 სამუშაო დღეა. იგივე ზღვარი მოქმედებს საერთაშორისო კომპანიის სტატუსის პირობებშიც, განაკვეთი კი 18%-ია.

უკუდაბეგვრის დღგ კომპანიის სტატუსის მიუხედავად მოქმედებს. როცა კომპანია მომსახურებას საქართველოს ფარგლებს გარეთ მყოფი მიმწოდებლისგან ყიდულობს, მაგალითად ჰოსტინგს, პროგრამულ ინსტრუმენტებს ან უცხოელი კონტრაქტორის მომსახურებას, იგი ამ მომსახურებაზე საქართველოს 18%-იან დღგ-ს ადეკლარირებს და იხდის. კომპანია, რომელიც დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრირებული არ არის, ამ თანხას სრულად იხდის ყოველთვიური ვადის ამოწურვამდე, როგორც რეალურ ხარჯს. დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრირებულ კომპანიას, როგორც წესი, შეუძლია იმავე დეკლარაციაში ეს თანხა ჩათვლის სახით დაიბრუნოს.

საქართველოში მყოფი მიმწოდებლებისთვის გადახდილი დღგ ბრუნდება მხოლოდ დღგ-ის კვალიფიციური გადამხდელის სტატუსით, რაც ცალკე ნებართვაა და საქართველოში მყოფ მომხმარებლებთან აქტიურ ვაჭრობას მოითხოვს.

სახელფასო აღრიცხვა IT თანამშრომლებისთვის: საშემოსავლო გადასახადი და საპენსიო შენატანები

ვირტუალური ზონის სტატუსი ხელფასებზე გადასახადს არ ამცირებს. თანამშრომლები იხდიან ერთიან 20%-ს, რომელსაც კომპანია აკავებს და რომელიც დასაქმებულის 2%-იანი საპენსიო შენატანის გამოქვითვის შემდეგ გამოითვლება. თვეში ₾3,000 დარიცხული ხელფასის შემთხვევაში ეს არის ₾60 საპენსიო შენატანი, ₾588 საშემოსავლო გადასახადი და ₾2,352 ხელზე ასაღები თანხა, ხოლო დამსაქმებლის საკუთარი 2%-ით კომპანიის ხარჯი ₾3,060-მდე იზრდება. საერთაშორისო კომპანიის სტატუსის პირობებში სახელფასო შემოსავალზე განაკვეთი 5%-ია.

საპენსიო სქემა სავალდებულოა საქართველოს მოქალაქეებისთვის და მუდმივი ცხოვრების ნებართვის მქონე უცხოელებისთვის. უცხოელი თანამშრომელი, რომელსაც ასეთი ნებართვა არ აქვს, სქემის მიღმა რჩება: მისგან არაფერი კავდება და დამსაქმებელსაც არაფერი ეკისრება.

სახელფასო და საპენსიო დეკლარაციები rs.ge-ის მეშვეობით წარედგინება, გადასახადი კი გადაიხდება არაუგვიანეს ხელფასის გაცემის მომდევნო თვის 15 რიცხვისა. დამსაქმებლის ცალკე რეგისტრაცია არ არსებობს. არარეზიდენტ კონტრაქტორზე, რომელსაც საქართველოში ფიზიკურად შესრულებული სამუშაოსთვის უხდიან, როგორც წესი, წყაროსთან 10%-იანი დაკავება ვრცელდება.

ჯარიმები და გავრცელებული შეცდომები ვირტუალური ზონის კომპანიებისთვის

ნებისმიერ გადაუხდელ თანხას საურავი ყოველდღიურად ერიცხება ვადის დადგომიდან მის დაფარვამდე, ხოლო დეკლარაციაში გადასახადის შემცირებას დანაკლისთან ერთად საკუთარი ჯარიმაც მოჰყვება. ვირტუალური ზონის კომპანიას მეორე, რეტროსპექტული რისკიც აქვს: 0%-ით დეკლარირებული შემოსავალი, რომლის საქართველოში შემუშავებასთან კავშირი ვერ დასტურდება, შეიძლება წლების შემდეგ 15%-ით გადაანგარიშდეს.

ყურადღება მიაქციეთ შემდეგ შეცდომებს:

1. 0%-იანი განაკვეთის გამოყენება მთელ შემოსავალზე, საქართველოში მყოფი კლიენტების ჩათვლით.
2. კონსულტირების, მხარდაჭერის ან გადაყიდული ლიცენზიების აღრიცხვა გათავისუფლებულ IT შემოსავლად.
3. ყოველთვიური დეკლარაციის გამოტოვება იმის გამო, რომ გადასახადი არ ეკისრება.
4. უკუდაბეგვრის დღგ-ის გამოტოვება ჰოსტინგზე, პროგრამულ ინსტრუმენტებსა და უცხოელ კონტრაქტორებზე.
5. ვარაუდი, რომ ვირტუალური ზონის სტატუსი ამცირებს ხელფასის გადასახადს ან დივიდენდის წყაროსთან დაკავებას.
6. დღგ-ის გადამხდელად დაგვიანებით რეგისტრაცია მას შემდეგ, რაც ბრუნვა, რომელიც გათავისუფლებული არ არის, ₾100,000-ს გადააჭარბებს.
7. საერთაშორისო კომპანიის სტატუსის 2%-იანი ზღვრის შემოწმება მხოლოდ წლის ბოლოს.

ჩვენ მიერ დაშვებულ დეკლარირების შეცდომაზე პასუხისმგებლობა ჩვენ გვეკისრება. იგი არ ვრცელდება ჯარიმებზე, რომლებიც იმ დოკუმენტების გამო წარმოიშვა, რომლებიც ჩვენ არ მიგვიღია.

ვირტუალური ზონის ბუღალტერიის ფასები

ვირტუალური ზონის, საერთაშორისო კომპანიის სტატუსის მქონე და თავისუფალი ინდუსტრიული ზონის კომპანიებს Business პაკეტით ვემსახურებით. Lite მათთვის ხელმისაწვდომი არ არის, რადგან ამ რეჟიმებს აქვს რეალური ეკონომიკური საქმიანობისა და ანგარიშგების პირობები, რომლებიც ჩვეულებრივ შპს-ს არ აქვს.

ფასი თქვენი ტრანზაქციების რაოდენობაზეა დამოკიდებული. საბანკო ამონაწერის ერთი სტრიქონი, ინვოისი, გადახდა ან ხარჯი ერთი ტრანზაქციაა.

ტრანზაქციები თვეში	Business	Premium
10-მდე	₾315	₾675
11-დან 30-მდე	₾495	₾855
31-დან 60-მდე	₾855	₾1,305
60-ზე მეტი	შეთანხმებით	შეთანხმებით

Business მოიცავს მოგების გადასახადისა და დივიდენდის დეკლარაციებს, უკუდაბეგვრის დღგ-ს, დღგ-ის რეგისტრაციასა და ყოველთვიურ დღგ-ის დეკლარაციებს, საპენსიო დეკლარაციებს, ფინანსურ ანგარიშგებას SARAS-ში და თვეში 1 საათ მხარდაჭერას ელფოსტით. საგადასახადო კონსულტაცია პაკეტში არ შედის და ხელმისაწვდომია ცალკე. Premium ამას ამატებს თვეში 30 წუთ კონსულტაციას უფროს საგადასახადო კონსულტანტთან ვიდეოზარით.

ყველა ფასი მითითებულია 18% დღგ-ის გარეშე. თუ ერთ თვეში თქვენს დიაპაზონს ოდნავ გადააჭარბებთ, ეს, როგორც წესი, დამატებით არაფერი ღირს, ხოლო კომპანიას, რომლის თვეები არათანაბარია, შეიძლება ტრანზაქციების მოცულობა გაუსაშუალოვდეს, რათა შესაფერისი პაკეტი შეირჩეს.