დღგ-ის რეგისტრაცია და დღგ-ის ყოველთვიური დეკლარაციები საქართველოში

საქართველოში დღგ 18%-ია. რეგისტრაცია სავალდებულო ხდება, როცა დასაბეგრი ბრუნვა ნებისმიერი 12 თვის განმავლობაში ₾100,000-ს გადააჭარბებს, თუმცა საზღვარგარეთიდან შეძენილ მომსახურებაზე უკუდაბეგვრის დღგ გაცილებით ადრე ვრცელდება, ადგილობრივ შესყიდვებზე გადახდილი დღგ-ის ჩათვლას კი ცალკე სტატუსი სჭირდება, რომელსაც რეგისტრაცია არ მოიცავს.

დღგ-ის განაკვეთი საქართველოში და ვინ არიცხავს მას

სტანდარტული განაკვეთი 18%-ია და ის საქართველოში მიწოდებულ საქონელსა და მომსახურებას ერიცხება. დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრირებული ბიზნესი თავის ფასებს 18%-ს ამატებს, მას მომხმარებლებისგან იღებს და შემოსავლების სამსახურს უხდის სხვაობას დარიცხულ თანხასა (დარიცხული დღგ) და საკუთარ შესყიდვებზე გადახდილ თანხას (ჩასათვლელი დღგ) შორის.

რეგისტრაცია სამართლებრივ ფორმაზე არ არის დამოკიდებული. ინდივიდუალური მეწარმეც, შპს-ც და ვირტუალური ზონის კომპანიაც შეიძლება დღგ-ის გადამხდელად დარეგისტრირდეს, და წესები თითოეულზე ერთნაირად ვრცელდება. დღგ მოგების გადასახადისგანაც დამოუკიდებელია: კომპანია შეიძლება დღგ-ის გადამხდელად იყოს რეგისტრირებული და წლების განმავლობაში მოგების გადასახადი არ ჰქონდეს გადასახდელი, თუ მოგებას არასდროს ანაწილებს.

დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაციის ზღვარი და ვადა

რეგისტრაცია სავალდებულო ხდება, როცა დასაბეგრი ბრუნვა ნებისმიერ უწყვეტ 12-თვიან პერიოდში ₾100,000-ს გადააჭარბებს. 12-თვიანი პერიოდი მოძრავია, ამიტომ ბიზნესი, რომელიც ₾100,000-ს ოქტომბერში აჭარბებს, ბრუნვას უკან, წინა წლის ოქტომბრამდე ითვლის და არა 1 იანვრამდე.

ზღვრის გადაჭარბების შემდეგ განაცხადი შემოსავლების სამსახურში 2 სამუშაო დღის ვადაში უნდა წარადგინოთ. ბიზნესმა, რომელიც ბრუნვას თვეში ერთხელ ამოწმებს, შეიძლება ზღვარს თვის შუაში გადააჭარბოს და ეს ვადა მომდევნო შეჯერებამდე გაუშვას ხელიდან.

დღგ-ისგან გათავისუფლებული ზოგიერთი ოპერაცია ამ გაანგარიშებაში არ შედის, ამიტომ თვალი უნდა ადევნოთ დასაბეგრი ბრუნვის ნაზარდ ჯამს და არა მთლიან შემოსავალს.

ნებაყოფლობითი რეგისტრაცია დღგ-ის გადამხდელად

შეგიძლიათ დარეგისტრირდეთ მანამ, სანამ ზღვარი ამას სავალდებულოს გახდის. ამას აზრი აქვს სამ შემთხვევაში:

• თქვენს ხარჯებში ბევრია საქართველოში გადახდილი დღგ, რომლის ჩათვლაც გსურთ, როგორც იმპორტიორის შემთხვევაში, რომელიც მარაგს ადგილობრივად ყიდულობს
• თქვენი ძირითადი კლიენტები დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრირებული ბიზნესებია, რომლებსაც ურჩევნიათ, თქვენს ინვოისში დღგ იყოს მითითებული
• საზღვარგარეთიდან შეძენილ მომსახურებაზე ბევრს ხარჯავთ და გსურთ, რომ უკუდაბეგვრის დღგ ნულს გაუტოლდეს

ამ შემთხვევების გარდა, მომსახურების სფეროს მცირე ზომის ბიზნესების უმეტესობა ზღვარს ელოდება.

უკუდაბეგვრის დღგ საზღვარგარეთიდან შეძენილ მომსახურებაზე

როცა მომსახურებას საქართველოს გარეთ მყოფი მიმწოდებლისგან ყიდულობთ, მაგალითად პროგრამული უზრუნველყოფის გამოწერას, ღრუბლოვან ჰოსტინგს, უცხოელი კონტრაქტორის ან უცხოური მარკეტინგული სააგენტოს მომსახურებას, ამ მომსახურებაზე საქართველოს დღგ-ის ვალდებულება თქვენ გეკისრებათ. თქვენ ადეკლარირებთ და იხდით მომსახურების ღირებულების 18%-ს, მიუხედავად იმისა, თქვენი ბრუნვა ზღვარს უახლოვდება თუ არა.

ამიტომ 1%-იან რეჟიმზე მყოფ ინდივიდუალურ მეწარმეს შეიძლება დღგ ჰქონდეს გადასახდელი ისე, რომ მის გადამხდელად რეგისტრირებული არ იყოს. 1%-იანი გადასახადი ვრცელდება შემოსავალზე, რომელზეც ინვოისს გამოწერთ, უკუდაბეგვრის დღგ კი მომსახურებაზე, რომელსაც საზღვარგარეთიდან ყიდულობთ, და ორივე ერთდროულად მოქმედებს.

რა ხდება შემდეგ, თქვენს სტატუსზეა დამოკიდებული:

სტატუსი	დეკლარირებული უკუდაბეგვრის დღგ	გავლენა ფულად სახსრებზე
დღგ-ის გადამხდელად არარეგისტრირებული	მომსახურების ღირებულების 18%, ყოველთვიურ ვადაში	სრულად გადაიხდება, რეალური ხარჯია
დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრირებული	იგივე 18%, დღგ-ის ყოველთვიურ დეკლარაციაში	როგორც წესი, იმავე დეკლარაციაში ჩასათვლელ დღგ-ად ჩაითვლება, ამიტომ არაფერი გადაიხდება

ჩასათვლელი დღგ-ის ჩათვლა კვალიფიციური გადამხდელის სტატუსით

დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაცია არ გაძლევთ საქართველოში განხორციელებულ შესყიდვებზე გადახდილი დღგ-ის ჩათვლის უფლებას. შემოსავლების სამსახური სტატუსს ორ საფეხურად ანიჭებს.

ჩვეულებრივი რეგისტრაცია საშუალებას გაძლევთ დაარიცხოთ დღგ და მასთან გაქვითოთ უკუდაბეგვრის დღგ. დღგ-ის კვალიფიციური გადამხდელის სტატუსი ცალკე ნებართვაა, რომელიც შემოწმების პროცედურის შემდეგ გაიცემა და საშუალებას გაძლევთ ქართველი მიმწოდებლებისთვის გადახდილი დღგ გადასახდელ თანხას გამოაკლოთ. ის მოითხოვს აქტიურ სავაჭრო საქმიანობას საქართველოში ქართველ მომხმარებლებთან.

ბიზნესი, რომელიც რეგისტრირდება და ვარაუდობს, რომ მეორე საფეხურიც თან მოჰყვა, შეიძლება თვეების განმავლობაში იხდიდეს 18%-ს საოფისე ფართზე, აღჭურვილობასა და ადგილობრივ ქვეკონტრაქტორებზე ისე, რომ მისი ჩათვლის შესაძლებლობა არ ჰქონდეს. თუ ქართველი მიმწოდებლებისგან მნიშვნელოვანი მოცულობით ყიდულობთ, კვალიფიციური გადამხდელის სტატუსზე განაცხადი დღგ-ის რეგისტრაციასთან ერთად წარადგინეთ. ჩვენ ვამზადებთ დასაბუთებას და შემოსავლების სამსახურთან კომუნიკაციას ვწარმართავთ ₾315-ად.

დღგ ექსპორტსა და უცხოელი კლიენტებისთვის გაწეულ მომსახურებაზე

საქართველოს გარეთ მყოფი კლიენტისთვის გაწეული მომსახურება, ჩვეულებრივ, საქართველოს დღგ-ის მოქმედების სფეროში არ ექცევა, ამიტომ ინვოისს 18% არ ემატება. შემოსავალი მაინც დეკლარირდება ჩვეულებრივ ყოველთვიურ დეკლარაციაში, ხოლო იმაზე, რასაც საზღვარგარეთიდან ყიდულობთ, უკუდაბეგვრის დღგ კვლავ ვრცელდება.

საგადასახადო კოდექსი გათავისუფლებებს ორ კატეგორიად ყოფს, და განსხვავება ის არის, ინარჩუნებთ თუ არა ჩასათვლელი დღგ-ის ჩათვლის უფლებას.

კატეგორია	მაგალითები	ჩასათვლელი დღგ-ის ჩათვლა
გათავისუფლება ჩათვლის უფლების გარეშე	ფინანსური მომსახურება, სამედიცინო მომსახურება, განათლება, სარიტუალო მომსახურება, მიწის გაყიდვა	არა
ნულოვანი განაკვეთით დაბეგვრა	საქონლის ექსპორტი, ზოგიერთი საერთაშორისო გადაზიდვა	დიახ

ვირტუალური ზონის კომპანიის მაგალითზე ჩანს, როგორ მოქმედებს ეს წესები ერთად: ექსპორტიდან მიღებული მისი IT შემოსავალი დღგ-ისგან გათავისუფლებულია, მაგრამ რეგისტრაცია მაინც მოუწევს, თუ საქართველოში მიღებული მისი სხვა შემოსავალი ზღვარს გადააჭარბებს, და უკუდაბეგვრის დღგ კვლავ ვრცელდება მომსახურებაზე, რომელსაც ის საზღვარგარეთიდან ყიდულობს.

არარეზიდენტ კომპანიაზე, რომელსაც საქართველოში დაწესებულება არ აქვს და ქართველ მომხმარებლებს ციფრულ მომსახურებას აწვდის, 2021 წლის ოქტომბრიდან რეგისტრაციის ცალკე წესები ვრცელდება. ის რეგისტრირდება სპეციალური პორტალის მეშვეობით, ბრუნვის ოდენობის მიუხედავად, და ანგარიშს კვარტალში ერთხელ წარადგენს.

დღგ-ის ყოველთვიური დეკლარაცია: ვადა და შინაარსი

დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრირებული ბიზნესი დღგ-ის დეკლარაციას ყოველი თვის 15 რიცხვამდე წარადგენს, და მასში აისახება მის მიერ დარიცხული დღგ, ჩასათვლელი დღგ და ამ თვის უკუდაბეგვრის დღგ, თუ ასეთი არის. ის საშემოსავლო ან მოგების გადასახადის დეკლარაციას ემატება, როგორც კიდევ ერთი დეკლარაცია ყოველთვიური დეკლარირების ციკლში.

დღგ აღირიცხება დასაბეგრი ოპერაციის განხორციელების მომენტში, რომელიც არის სამი მოვლენიდან ყველაზე ადრეული: საქონლის ან მომსახურების მიწოდება, ინვოისის გამოწერა ან ავანსის მიღება. იმავე დღეს შესრულებულ სამუშაოზე 28 ივნისს გამოწერილი ინვოისი ივნისის დეკლარაციას ეკუთვნის, მაშინაც კი, თუ კლიენტი 9 ივლისს გადაიხდის.

მცირე ბიზნესის სტატუსის მქონე ინდივიდუალურ მეწარმეს დღგ-ის ვალდებულების წარმოშობის შემდეგ აღარ შეუძლია მხოლოდ ინვოისებისა და ქვითრების შენახვით შემოიფარგლოს. ამ მომენტიდან სავალდებულოა შემოსავლებისა და ხარჯების სრულფასოვანი აღრიცხვა, ისევე როგორც შპს-ისთვის დაფუძნების დღიდან.

დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაციის გაუქმება

რეგისტრაციის ნებაყოფლობითი გაუქმება შესაძლებელია, როცა რეგისტრაციიდან სულ მცირე ერთი წელი გავიდა და წინა 12 თვის დასაბეგრი ბრუნვა ₾100,000-ზე ნაკლები იყო. რეგისტრაცია ასევე ავტომატურად წყდება ლიკვიდაციისას, ხოლო შემოსავლების სამსახურს შეუძლია ის გადასახადის გადამხდელის თანხმობით გააუქმოს, მომდევნო თვის პირველი რიცხვიდან.

დღგ-სთან დაკავშირებული გავრცელებული შეცდომები და ჯარიმები

ოთხი შეცდომა ხშირად გვხვდება:

1. უკუდაბეგვრის დღგ-ის არდეკლარირება უცხოურ პროგრამულ უზრუნველყოფასა და კონტრაქტორებზე.
2. ₾100,000-ის შეუმჩნევლად გადაჭარბება და განაცხადის წარდგენა 2 სამუშაო დღის გასვლის შემდეგ.
3. ვარაუდი, რომ რეგისტრაცია კვალიფიციური გადამხდელის სტატუსს მოიცავს, და ადგილობრივ შესყიდვებზე ისეთი დღგ-ის გადახდა, რომლის ჩათვლაც შეუძლებელია.
4. ინვოისის ასახვა იმ თვეში, როცა ის გადაიხადეს, და არა იმ თვეში, როცა სამუშაო შესრულდა ან ინვოისი გამოიწერა.

დღგ დეკლარირდება და გადაიხდება იმავე ციკლით, რომლითაც საქართველოს ყველა სხვა გადასახადი, ამიტომ მასზე ჯარიმების იგივე წესები ვრცელდება. გადაუხდელ თანხას ვადის დადგომიდან ყოველდღიურად ერიცხება საურავი, ხოლო დეკლარაციაში გადასახადის შემცირებისთვის, დაკლებული თანხის გარდა, ცალკე ჯარიმაც არის დაწესებული.

დღგ-ის ბუღალტრული აღრიცხვის ფასები

დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრირებული ბიზნესები Business პაკეტით სარგებლობენ. დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაციის შემდეგ Lite პაკეტი აღარ არის ხელმისაწვდომი.

ტრანზაქციები თვეში	Business პაკეტი
10-მდე	₾315
11-დან 30-მდე	₾495
31-დან 60-მდე	₾855
60-ზე მეტი	შეთანხმებით

პაკეტი მოიცავს დღგ-ის რეგისტრაციას, საკვალიფიკაციო გასაუბრებას, თუ ის საჭიროა, დღგ-ის ყოველთვიურ დეკლარაციებსა და ჩასათვლელი დღგ-ის ჩათვლას, თქვენს დანარჩენ ყოველთვიურ დეკლარაციებთან ერთად. კვალიფიციური გადამხდელის სტატუსზე განაცხადი ₾315-იანი დამატებითი სერვისია, რომელიც სხვა ერთჯერად სერვისებთან ერთად არის მოცემული. ყველა ფასი მითითებულია 18% დღგ-ის გარეშე.